Mastocytoma / Guz komórek tucznych | Edek

Historia Edka

Guzy komórek tucznych (mastocytoma) należą do najczęstszych guzów skóry u psów i drugich co do częstotliwości występowania guzów skóry u kotów. Niepozorny wygląd tych guzów skóry może łatwo zmylić opiekunów zwierząt, a długo nieleczona mastocytoma może doprowadzić do powstania uogólnionej mastocytozy.

Czym jest mastocytoza? Mastocytoza jest pojęciem bardzo szerokim, oznaczającym nadmierną ilość komórek tucznych, czyli mastocytów, gromadzących się w tkankach organizmu. Najprościej mastocytozę możemy podzielić na formę skórną i podskórną, w których komórki tuczne gromadzą się w skórze lub tkance podskórnej, ale nie występują w dużych ilościach w innych tkankach oraz mastocytozę ogólnoustrojową, w której mastocyty gromadzą się w narządach wewnętrznych czy szpiku kostnym. Ogólnoustrojowa mastocytoza jest bardzo niebezpieczna dla naszych pacjentów, więc opieka onkologiczna skupia się w tym wypadku nad ochroną pacjentów przed rozwojem formy ogólnoustrojowej. 

Przypadek Edka stanowił bardzo rzadko spotykaną formę mastocytomy błon śluzowych – guz znajdował się u nasady języka, powodując obrzęk w obrębie ślinianek i żuchwy. Początkowo guz wydawał się nieoperacyjny, jednak chemioterapia przy użyciu Vinblastyny spowodowała znaczne zmniejszenie jego rozmiarów i umożliwiła operację. 

Edek po operacji i chemioterapii cieszy się dobrym zdrowiem.

Mastocytoma u psa – objawy, diagnostyka i leczenie

Guz komórek tucznych bywa nazywany „wielkim imitatorem” – może wyglądać jak brodawka, tłuszczak, ugryzienie owada czy niegroźny guzek. Charakterystyczne jest to, że potrafi zmieniać rozmiar, a po ucisku lub drapaniu zaczerwienić się i obrzęknąć. Wynika to z uwalniania histaminy z komórek tucznych. Histamina może też powodować owrzodzenia żołądka i dwunastnicy – więcej przeczytasz w FAQ.

Częściej chorują m.in. boksery, mopsy, labradory i golden retrievery. Postacie rozwijające się na błonach śluzowych – jak u Edka – są rzadkie i często mają bardziej agresywny przebieg niż guzy skóry.

Diagnostyka

Mastocytomę zwykle udaje się rozpoznać już w badaniu cytologicznym. Przed leczeniem ocenia się okoliczne węzły chłonne oraz – w zależności od sytuacji – śledzionę i wątrobę w badaniu USG. Badanie histopatologiczne usuniętego guza określa stopień jego złośliwości, a badanie mutacji genu c-KIT pomaga w doborze leczenia.

Leczenie

• chirurgia z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek – podstawa leczenia,
• radioterapia lub elektrochemioterapia – gdy guz usunięto niedoszczętnie lub gdy operacja jest trudna,
• chemioterapia (np. winblastyna) i leki celowane – przy guzach o wysokiej złośliwości, przerzutach lub, jak u Edka, w celu zmniejszenia guza przed operacją,
• leki przeciwhistaminowe i osłonowe żołądka – ograniczające skutki uwalniania histaminy.